معماری جهان، چین، کتابخانه تیانجین بینهای

ساخت کتابخانه بزرگ شهر تیانجین کشور چین توسط گروه معماری MVRDV در حالی به اتمام رسیده؛ که این مجموعه با 33700 متر مربع مساحت، شامل یک آتریوم مفهومی به همراه کره ای نورانی در مرکز، از بزرگترین کتابخانه های عمومی چین به شمار می رود.

کانسپت اصلی طراحی داخلی کتبخانه تیانجین بینهای، مانند یک آبشار بوده که به مرکز فضا سرازیر می شود. طراحی موجدار قفسه ها، المان اصلی ساختمان می باشد که به صورت یکپارچه با راه پله ها، صندلی ها، سقف و پنجره ها متصل شده.

کار طراحی، ساخت و ارائه 1.2 میلیون جلد کتاب این مجموعه در مدت زمان 3 سال ارائه شده که در نوع خود یک رکورد محسوب می شود. هزینه های مربوط به اجرای طراحی و ساخت کتابخانه توسط شهرداری تیانجین چین تأمین شده و در منطقه فرهنگی بینهای قرار دارد. حجم ساختمان بر اساس یک پلان مرکز گرا به داخل Extrude شده و باقی عرصه ها به نوعی از آتریوم کروی سالن به اطراف پراکنده می شوند. قفسه کتاب ها در دو طرف دیوارهای طولی ساختمان تعبیه شده که در برخی نقاط این قفسه ها حکم سکو یا پله را ایفا می کنند. خطوط قفسه ها در امتداد دو نمای شیشه ای قرار گرفته اند و کتابخانه را توسط راهرویی به پارک عمومی در بیرون متصل می کند. فرم موجدار قفسه و سکوها نقش یک فیلتر را در کنترل نور خورشید بازی می کند تا نور طبیعی بیش از حد به داخل نتابد.

طراحی داخلی کتابخانه تیانجین یک فضای غار مانند است که شامل قفسه های ادامه دار می باشد. وینی مس بنیان گذار گروه معماری MVRDV عنوان کرده: ما قادر نبودیم تا فرم و عرصه های ساختمان در بیرون را تغییر دهیم. پس از طراحی داخلی مرکز بنا و ایجاد فرم کروی شکل، ماهیت بیرونی ساختمان بر اساس این فرم شکل گرفت و تعریفی از فضای  دانش و نمایش را به طور همزمان ارائه کرد. ما هسته اصلی ساختمان را به وسیله یک فضای عمومی گسترده ای ارائه کردیم که باز تعریفی بصری از فضای مرکزی را به نمایش می گذارد.

زوایا و منحنی ها در تحریک فضا نقش داشته و کل مجموعه را به مرکزی برای مطالعه، گفتگو و مباحثه تبدیل کرده است. این ساختمان 5 طبقه، دارای امکانات آموزشی گسترده ای می باشد. برنامه های آموزشی و عمومی در فضای زیرزمین، به عنوان مکان ذخیره سازی کتب، آرشیو و کلاس های فنی، قرار می گیرد. پس از ورود به طبقه همکف بازدیدکنندگان می توانند به راحتی به کتاب ها و فضای مطالعه دسترسی داشته باشند. از یک نقطه به بعد قفسه های کتاب نقش زیباسازی سقف و مجموعه را ایفا می کنند و طرح چاپ کتاب به قفسه ها متصل شده تا فضا مانند یک کتابخانه بی انتها به نظر آید. در دو طبقه اول کتابخانه نیز، اتاق مطالعه، کتاب ها و مکان های نشستن قرار دارد. در طبقات بالا نیز اتاق کنفرانس، اتاق کامپیوتر و دفاتر ادرای قرار گرفته و دو پاسیو نیزدر پشت بام قرار دارد. (منابع و مراجع: ب-4)

معماری ایران، اصفهان، خانه رضا حسینی

خانه رضا حسینی در استان اصفهان، شهر کاشان، خیابان علوی، کوچه شهید اشنوئی، کوچه شهید خانزاد قرار گرفته است.

فضاهای بسته این خانه در هر چهار طرف حیاط آن گسترده شده اند. جبهه جنوبی از سایر جبهه ها مرتفع تر است و مهم ترین بخش خانه نیز به شمار می آید. در میانه این جبهه، یک تالار واقع شده است و در جلوی آن ایوانی ستون دار خودنمائی می کند که هم سطح حیاط می باشد. در دو سوی تالار دو اتاق سه دری و در دو طرف شاه نشین آن دو اتاق دیگر قرار دارند. پنجره های شاه نشین و اتاق های طرفین آن به سوی فضایی باز واقع در پشت این جبهه گشوده می شوند که به نظر می رسد قبلا باغ کوچکی بوده. چنین فضایی در خانه های کاشان کمتر دیده می شود.

در وسط جبهه شمالی بنا یک مهتابی قرار دارد که قبلا با دو فضای کفش کن طرفین خود، کاملا در ارتباط بوده و در حال حاضر ارتباط یکی از این فضاها مسدود شده. جبهه شرقی شامل چند فضای خدماتی و یک حیاط خلوت می باشد.

نکته قابل توجه در حجم بنا، مرتفع بودن فضاهای واقع در چهارگوشه حیاط نسبت به سایر فضاهاست. همچنین استفاده از قوس های نیم دایره ای بزرگ که از خصوصیات معماری قاجار است در کلیه نماها جلب توجه می کند. خانه دو ورودی دارد که یکی از طریق هشتی و دالان به حیاط اصلی و دیگری به حیاط پشت خانه راه می یابد و خانه از طریق ورودی اخیر با خانه دیگری (خانه بنی کاظمی) در ارتباط است. زیرزمین های خانه در جبهه های شمالی و جنوبی آن قرار دارند. (منابع و مراجع: الف-1)

معماری جهان، برزیل، موزه ایبره کامارگو

سیزا می نویسد: "موزه به دلیل شیب تند زمین، بصورت ساختاری عمودی طراحی شده." بنابراین او فضاهای نمایشگاهی را در سه طبقه  پیرامون یک آتریوم مرکزی بلند سازمان دهی کرد و کافی شاپ و فضاهای خدماتی دیگر نظیر فضاهای آموزشی را در یک جفت ساختمان فرعی الحاقی قرار داد. انبار، بایگانی ها و یک سالن سخنرانی کوچک این دو بخش اصلی و فرعی را به هم متصل می کند. یافتن فضایی برای پارکینگ بسیار دشوار بود و در انتها، سیزا توانست کارفرما و مسئولین شهری را برای ساخت یک پارکینگ با ظرفیت 100 اتومبیل در زیر خیابان مجاور پروژه متقاعد کند.

دستک هایی کنسول شده بر روی میدان (پلازا) کوچکی در مقابل ورودی، فضای نسبتا محصوری ایجاد کرده است. این پلازا که به سمت کافی شاپ و ساختمان کارگاه آموزشی کشیده می شود، توسط رامپی با پیاده رو ارتباط برقرار می کند و با فضای شهری در می آمیزد. فضای پلازا با سه بازوی بتنی که از طبقات دوم، سوم و چهارم ساختمان منشعب می شوند به صورت یک فضای عمومی مرتفع رو باز تعریف می شود. بازوها که رامپ های بین طبقات گالری ها را در خود جای می دهند گویی پلازا را در آغوش می کشند، بی آنکه تماسی با آن داشته باشند.

درون موزه، سیزا یک وید چند طبقه ای جانمایی کرده است که به عنوان یک آتریوم مرکزی عمل می کند.

درضمن تنها چند پنجره محدود در طول مسیر رامپ ها و کریدورها تعبیه شده است که دیدهای قاب بندی شده و دقیقی از رودخانه و فضای خیابان ارائه می کنند. رامپ های سیال بنا دیدگاه سیزا نسبت به معماری به مثابه حرکت و سفر را عینیت می بخشد. (منابع و مراجع: ب-3)

معماری جهان، آلمان، موزه مرسدس بنز اشتوتگارت

اغلب در طراحی موزه های مربوط به وسایل نقلیه فضاهای نمایشگاهی را در سطح همکف سازماندهی می کنند، اما "بن ون برکل" و "کارولین باس"، معماران هلندی دفتر معماری U.N Studio موزه مرسدس بنز را در سال 2007 با جسارتی دور از تصور ساختند.

هزینه ساخت این موزه 65 میلیون دلار بود و در ساخت آن 110 هزار تن فلز و بتن به کار رفته است، تا حدی که در مقایسه میان این موزه با سایر موزه های خودرو، آن ها همچون انبارهای ساده ای جلوه می کنند. این بنا در مجاورت بزرگراه B14 در ورودی شهر اشتوتگارت آلمان قرار دارد. (منابع و مراجع: ب-3) شهر اشتوتگارت اولین شهری است که اتومبیل مرسدس بنز را در آن به نمایش گذاشته اند. قبل از احداث این موزه، در این مکان کارخانه ای قرار داشت که پس از آن این موزه را افتتاح کردند. متریال انتخاب شده برای فضای داخلی این پروژه بتن می باشد. این مصالح بهترین انتخاب برای پیچ و خم های بسیار زیاد و متعدد پروژه موزه مرسدس بنز می باشد. علاوه بر این رنگ بتن برای نمایش خودروهای تولیدی شرکت مرسدس بنز، در این پروژه بسیار مناسب هستند.

موزه مرسدس شامل فضای نمایشگاهی برای کلکسیون تاریخی مرسدس بنز (شامل 40 نمونه نادر از خودروهای سواری، 40 کامیون تجاری و 40 دستگاه خودرو مسابقه ای) و در کنار آن رستوران، کافی شاپ، بخش اداری و لابی می باشد. همچنین به دلیل مجاورت این موزه با دفتر مرکزی مرسدس بنز، در هر مقطع زمانی از تمام مدل های در دست ساخت این شرکت، یک نمونه به لابی اصلی سالن منتقل می شود. هندسه فریبنده بن ون برکل، سازماندهی سازه ای و طراحی خاص این موزه به گونه ای ترکیب شده که نتیجه آن بنایی برجسته برای نگهداری و نمایش اتومیبل های افسانه ای است. ساختمان در مجموع آن قدر به مجسمه شبیه است که تمایز بین اجزای معماری در آن بسیار مشکل است، به گفته بن ون برکل سقف به آرامی به دیوار و سپس به کف تبدیل می شود. سازماندهی فضاهای بدون ستون با دهانه های 300 متری، فضای آزادی ایجاد می کند که نمایش وسایل نقلیه ای به بزرگی و سنگینی کامیون های سنگین آتش نشانی و اتوبوس ها امکان پذیر شود. به گفته ی وارنر سوبک مهندس سازه پروژه، دهانه های این ساختمان باری مشابه دهانه های پل های بزرگراه تحمل می کنند.

از  نظر سازه، بارهای ناشی از وزن اتومبیل ها را به 9 سطح تقسیم کردند (موزه 9 طبقه می باشد) که بار وارده به هر سطح به اندازه بار یک اتوبان 6 بانده می باشد. با وجود سنگینی بسیار بار طبقات، سازه این موزه چندان سنگین به نظر نمی رسد. در این پروژه ستون ها که پیرامون ساختمان سازماندهی شده اند، همگی به صورت V بر عکس شکل گرفته اند تا مقاومت ساختمان را افزایش دهند.

سیرکولاسیون حرکت بازدیدکنندگان از طبقات بالا به پایین می باشد. در واقع افراد 42 متر از زمین بالا می روند تا نمایشگاه را ببینند. در نقطه شروع در طبقه هشتم، افراد می توانند از طریق یکی از دو رامپ مارپیچ پایین بیایند. این دو مسیر مانند مارپیچی DNA شکل در هم پیچیده شده اند و مستمرا همدیگر را قطع می کنند و این امکان را به افراد می دهند که مسیر خود را تغییر دهند.

مسیر اول؛ غرفه های راهنما، مربوط به تاریخ مرسدس بنز است که شامل 1500 تابلو می باشد و تولد صنعت خودرو را در سالهای پایانی قرن نوزدهم میلادی به تصویر می کشند. مسیر دوم؛ محوطه ای شامل پنج سالن زیر است؛ گالری سفر، گالری بارها، گالری طراحان، گالری نام ها و گالری قهرمانان.تاکسی ها و اتوبوس های تولید شده توسط بنز محوطه بخش سفر را پر کرده اند. در حالی که خودروی شخصی پاپ ژان پل دوم، در مرکز محوطه سالن قهرمانان می باشد. گفتنی است؛ ساختار موزه مرسدس بنز به صورت سه جبهه می باشد که از آرم این شرکت الهام گرفته شده است.

معماری ایران، اصفهان، خانه سجادی

خانه سجادی دارای حیاط مرکزی نسبتا وسیعی است که در سه جبهه آن بناهای دو طبقه ای دیده می شوند، اما در جبهه چهارم (شمالی)، طبقه دوم عقب نشسته و طبقه اول از میانه باز شده که بدین ترتیب گستردگی موزونی برای حیاط ایجاد کرده و از این جهت، این جبهه اهمیت خاصی یافته است. بنا ترکیبی از سه مجموعه فضایی مهم است. مجموعه نخست واقع در جبهه جنوبی شامل حوضخانه، شاه نشین آن و چهار اتاق سه دری است. حوضخانه توسط جویی به حوض اصلی حیاط اتصال می یابد و چهار اتاق سه دری در طرفین آن در دو طبقه قرار دارند که به این فضا اشراف داشته و ترکیب خوشایندی را ایجاد می کند.

مجموعه فضائی دوم در شمال خانه واقع شده و ترکیبی از حیاطی کوچک متصل به حیاط اصلی و فضاهایی در پیرامون آن می باشد. در جانب شمالی این حیاط تالاری واقع شده و دو سه دری جنوب این مجموعه، هم به حیاط اصلی و هم به حیاط کوچک پنجره دارند. در قسمت شمالی حیاط فرعی و جلوی تالار، حوضی قرار گرفته که حضور آب را در همه جای خانه یادآور می شود.

مجموعه سوم در جبهه شرقی شامل یک تالار مرتفع در میانه و چهار اتاق سه دری در دو طبقه طرفین آن می باشد. ورودی خانه شامل سردر، هشتی و چندین اتاق می باشد. هشتی ورودی از یک سو با پلکانی پرشیب به سطح حیاط و از سوی دیگر به پشت بام طبقه اول خانه راه می یابد. زیرزمین های خانه، در قسمت های مختلف آن پراکنده اند و با پله هایی به سطح حیاط مرتبط می شوند، اما زیرزمین های اصلی در زیر دو تالار خانه قرار دارند. (منابع و مراجع: الف-1)